Tuesday, April 15, 2008
การรับประทานยาก่อนและหลังอาหารสำคัญอย่างไร
By Joeadmin @ 1:05 PM :: 20543 Views :: Article Rating :: วิทยาศาสตร์รอบตัว(จาก สสวท.)

      เรื่องการรับประทานยาหลายคนอาจนึกว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยรับประทานเมื่อใดก็ได้ไม่จำเป็นต้องรับประทานให้ตรงตามเวลาที่ระบุไว้ ลืมก็ไม่เป็นไร เคยสงสัยหรือไม่ว่าการรับประทานก่อนอาหาร หลังอาหารและก่อนนอนมีความหมายอย่างไร

      รศ.ดร.โอภา  วัชระคุปต์ อาจารย์ประจำคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่าการรับประทานยาก่อนอาหาร หลังอาหาร และก่อนนอนนั้น มีความสำคัญ 2-3 ประการถ้ารับประทานยาไม่ตรงตามเวลาที่กำหนดอาจจะมีผลเสียมากกว่าผลดี สาเหตุที่ต้องรับประทานยาในช่วงต่างๆ เช่นก่อนอาหาร หลังอาหาร หรือพร้อมอาหาร เนื่องจากยาบางประเภทถ้ารับประทานไม่ตรงเวลา ฤทธิ์ของยาอาจจะเพิ่มขึ้นทำให้ร่างกายได้รับอันตราย กรณีแรก คือยามีฤทธิ์เพิ่มจากความเป็นจริงซึ่งอาจจะเป็นอันตรายกับผู้ที่รับประทานได้

      กรณีที่ 2 ก็คือ ถ้ารับประทานยาไม่ตรงเวลาที่ระบุไว้ ยาก็จะออกฤทธิ์ต่ำลงหรือด้อยลงทำให้ไม่เป็นผลกับผู้ป่วย ซึ่งกำลังได้รับอันตรายจากโรค เพราะยาไม่สามารถออกฤทธิ์ได้เนื่องจากยามีระดับต่ำกว่าที่ควรออกฤทธิ์ได้ นี่เป็น 2 สาเหตุหลัก ที่ทำให้ต้องมีการกำหนดว่าควรรับประทานยาก่อนอาหาร หลังอาหาร หรือพร้อมอาหาร โดยเภสัชกรก็จะแบ่งยาออกเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ  เช่น ยารับประทานก่อนอาหาร เพื่อให้กระเพาะว่างดูดซึมยาได้ดี  ยาที่รับประทานพร้อมอาหารหรือหลังอาหารทันทีทั้งนี้ก็เพื่อจะทำให้ยาไม่ไปทำให้กระเพาะระคายเคื่อง เพราะยามีฤทธิ์เป็นกรดอาจทำให้คนที่รับประทานมีอาการคลื่นไส้อาเจียน และยาอีกกลุ่มหนึ่งก็คือยาที่รับประทาน หลังอาหารประมาณ 1-2 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะสามารถดูดซึมยาได้ดียิ่งขึ้น เพราะฉะนั้นเราต้องอ่านฉลากยาที่ติดมากับซองยา ซึ่งระบุไว้ว่ายานั้นควรรับประทานเวลาใด และควรรับประทานยาตามที่ระบุไว้อย่างเคร่งครัดเพื่อให้เกิดผลดีในการรักษาโรคต่างๆ

TIPS   การลืมรับประทานยาครั้งหนึ่งให้รีบรับประทานทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้ถึงเวลามื้อต่อไปแล้ว ให้ข้ามมื้อที่ลืมไปเลย อย่าเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่าในมื้อต่อไปเด็ดขาด