You are : บทความ Register | Login 
บทความ

Current Articles | Archives | Search

Sunday, April 27, 2008
กี่ทอผ้า...วิทยาศาสตร์น่าทึ่ง
By Joeadmin @ 1:13 PM :: 4641 Views :: Article Rating :: วิทยาศาสตร์รอบตัว(จาก สสวท.)
 

      กี่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่คิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้ในการทอผ้า เราอาจนึกว่าเป็นเรื่องของชาวบ้านหรือแม่บ้านแต่ความจริงคนที่นั่งทอผ้าอยู่นั้นเป็นนักคิดนักประดิษฐ์ที่น่าทึ่ง เนื่องจากกระบวนการทำงานของกี่นั้นน่าสนใจเป็นอย่างมาก

      ดร.สาธิต  พุทธชัยยงค์ รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและฝึกอบรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ ที่ปรึกษาโครงการเพิ่มขีดความสามารถแฟชั่นการแข่งขันธุรกิจสาขาสิ่งทอและเครื่องนุ่นห่ม อธิบายว่า ก่อนที่จะพูดถึงกี่ทอผ้าอยากจะพูดถึงเรื่องของผ้าทอก่อนว่า ผ้าทอเกิดขึ้นได้อย่างไรผ้าทอทั่วไปประกอบด้วยเส้นด้าย 2 ชุด ชุดที่ 1 เรียกว่า เส้นด้ายยีน และชุดที่ 2 เรียกว่า เส้นด้ายพุ่ง เรานำเส้นด้ายทั้ง 2 ชุดนี้มาประสานกันเป็นผ้า และการที่จะถักสานกันเป็นผ้าได้นั้นก็ต้องมีอุปกรณ์ที่จะนำเส้นด้าย 2 ชุดนี้มาประสานกัน ในอดีตมนุษย์รู้จักการนำเส้นด้ายมาประสานกันโดยใช้กี่ทอผ้า

      หลักสำคัญของกี่ทอผ้ามี 3 ขั้นตอนขั้นตอนที่ 1 คือ ขั้นตอนการเปิดตะกอ หมายถึงการแยกเส้นด้ายออกเป็น 2 ชุด ถ้าเปรียบนิ้วมือเป็นเส้นด้ายยืน นั่นหมายความว่าจะต้องแยกเส้นด้ายยืนให้อยู่ในชุดบนและชุดล่างอย่างละชุด จากนั้นจะส่งเส้นด้ายพุ่งผ่านเข้าไปในระหว่างเส้นด้ายยืนของชุดนี้ แล้วกระทบเส้นด้ายพุ่งให้เป็นผืนผ้า ดังนั้น โดยสรุปแล้วการทอผ้ามี 3 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 เส้นด้ายยืนเรียกว่า ยกตะกอ ขั้นตอนที่ 2 เส้นพุ่ง และขั้นตอนสุดท้ายคือกระทบเส้นด้ายพุ่งให้ชิดขอบหน้าของผ้าจนได้ผืนผ้า ในสมัยโบราณมนุษย์ทอผ้าเพียงเพื่อใช้สวมใส่ ต่อมามีการพัฒนาผ้าทอโดยเพิ่มความสวยงามโดยใช้เทคนิคต่างๆ เช่น การทอยกดอก การทอผ้ามัดหมี่ เพื่อเพิ่มความสวยงามให้กับผ้าทอแต่ละผืนเมื่อนำผ้ามาตัดเย็บเป็นเสื้อผ้าก็จะทำให้ดูสวยงามยิ่งขึ้น


TIPS
การทอผ้าเป็นงานศิลปหัตถกรรมที่เก่าแก่ที่สุดอย่างหนึ่งที่มนุษย์ในสมัยโบราณที่อาศัยอยู่ในดินแดนที่เคยเป็นประเทศไทยรู้จักทำขึ้นโดยเริ่มตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ หลักฐานสำคัญที่พบที่บริเวณบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เช่น กำไลสำริด ซึ่งมีสนิม และมีเศษผ้าติดอยู่ กับคราบสนิม และยังพบแวดินเผา ซึ่งเป็นอุปกรณ์การปั่นด้ายแบบง่ายๆ และพบลูกกลิ้งแกะลายสำหรับใช้ทำลวดลายบนผ้าเป็นจำนวนมาก ทำให้พอจะสันนิษฐานได้ว่ามนุษย์อาศัยอยู่ในบริเวณบ้านเชียง เมื่อ 2,000 - 4,000 ปี มาแล้ว รู้จักการปั่นด้าย ทอผ้า ย้อมสีและพิมพ์ลวดลายลงบนผ้าอีกด้วย

Comments

สงวนลิขสิทธิ์ © 2551 โดย มูลนิธิช่วยนักเรียนที่ขาดแคลนในพระบรมราชินูปถัมภ์ (ม.น.ข.)